
Stary Gieratów jest jedną ze starszych wsi we wschodniej części Kotliny Kłodzkiej, gdyż była już wzmiankowana w 1346r. Należała wówczas do dóbr karpieńskich przy zamku Karpno, które w tym czasie były własnością Ottona, reinczka i Nicolausa von Glubos. Już w XIV w. istniały we wsi dobra sędziowskie. Po zniszczeniu zamku Karpno w XV w. należące do niego dobra, a w tym Stary Gieratów dołączono do dóbr królewskich. Koło wsi funkcjonowało też kameralne gospodarstwo leśne, obejmujące teren od wsi do granicy ze Śląskiem, części lasów na terenie Moraw i Slawpen. Wojna trzydziestoletnia znacznie zubożyła tą dość dużą i stosunkowo bogatą kmiecą wieś. Trudności wzmogła jeszcze w latach 1625-1641 konieczność płacenia kontrybucji armii cesarskiej. W rezultacie tych wszystkich uwarunkowań zmalała liczba ludności wsi, a liczne gospodarstwa były opuszczone. W 1684r. Stary Gieratów został sprzedany przez cesarską komisję alienacyjną Altanom z Międzylesia, którzy włączyli go do klucza Stronie. W końcu XVIII w. wzniesiono we wsi kościół. W latach 1789-1814 wieś i dobra sędziowskie wyłączone z klucza Stronie pozostawały w rękach hrabiów von Schlabrendorf i dopiero przed 1830 r. powróciły do klucza Stronie. Od 2 poł. XVIII stulecia wieś systematycznie rozwijała się. Rozwijay się rzemiosło, tkactwo, lokalny przemysł oraz handel. W końcu XIX w. hodowano we wsi woły. Jeszcze w 1867 r. miejscowość należała do dóbr Stronie. Od 2 poł. XIX stulecia Stary Gieratów znalazł się na trasie z Lądka do Puszczy Jaworowej w Górach Bialskich, w związku z czym przez wieś odbywał się ożywiony ruch turystyczny, który obsługiwała gospoda. Liczba ludności Starego Gierałtowa, dość zamożnej i dogodnie położonej kmiecej wsi wzrastała od lat dwudziestych do sześćdziesiątych XIX w. i w latach ok.1864-1867 osiągnęła swój najwyższy poziom. Później można było odnotować parę okresów jej spadku, ale zasadniczo ciągle pozostawała na dość wysokim, w porównaniu z innymi wsiami, poziomie. Ze względu zapewne na swoją wielkość stary Gieratów stał się od ostatniej ćwierci siedzibą urzędu gromadzkiego obejmującego do 1905 r. także Bielice, Goszów, Nowy Gieratów i Młynowiec. W 1905- 1933 działał też w Starym Gierałtowie urząd stanu cywilnego. W latach dwudziestych XX w. znacznie było we wsi rozwinięte rzemiosło.
Rozwój wsi od XVI do XX w. przedstawiał się następująco. W 1571 r. znajdowało się na terenie Starego Gierałtowa 8 zamieszkałych domów, 19 opuszczonych gospodarstw, 33 wymierzonych dziedzictw i 4 tartaki. W 1606 r. odnotowano 44 poddanych i 22 chałupników. W czasie wojny trzydziestoletniej, liczba gospodarstw kmiecych i innych na terenie wsi przedstawiana była różnie, I tak według zapisu z 1631 r. podatki kościelne płaciło 38 gospodarzy, zapewne kmieci. Volkmer natomiast podał, że w tym samym roku wieś zamieszkiwało 51 kmieci, 39 zagrodników. Z kolei na przełomie lat 1632/1633 we wsi odnotowano tylko 11 kmieci i 47 zagrodników. W sześć lat później (1641) proporcje zostały ponownie odwrócone, gdyż wzmiankowano w miejscowości 52 kmieci, 8 niezabudowanych parcel kmiecych 37 zagrodników i 3 niezabudowane parcele zagrodnicze. Dowodzi to, że w XVI i XVII w. ilość parcel kamiennych była zmienna. Ponadto w czasie wojny trzydziestoletniej część z nich była także opuszczana i po jakimś czasie ponownie zasiedlana. Od lat osiemdziesiątych XVII stulecia liczba parcel kmiecych ostatecznie ustaliła się na poziomie 45-54. W 1684 r. odnotowano 54 kmieci i 48 zagrodników, a w1743 r. Stary Gieratów zamieszkiwało 45 kmieci, 26 zagrodników i 28 chałupników bez uposażenia, którzy tworzyli nową, najuboższą warstwę ludności. W poł. XVIII w. wieś znacznie się rozrosła, do około 100 parcel, choć w porównaniu ze stanem z 1631 r. (90 parcel) postęp był raczej niewielki. Odnosi się wrażenie, że dopiero po 1750 r. wieś powróciła do swej wielkości z 1 poł. XVII w. 1765 r. zamieszkiwało ją 52 kmieci, 23 zagrodników, 29 ludzi wolnych (od pańszczyzny) i 5 chałupników zajmujących ok. 100 parcel. Do 1789 ich ilość wzrosła do ok. 124. W latach 1910-1924 ich ilość wzrosła ostatecznie do 15921.
Mieszkańcy Starego Gierałtowa, mimo że było on bogatszych niż wiele innych okolicznych osad, musieli czerpać środki do życia także i z innych zajęć, z rzemiosła i przemysłu. Już w końcu XVIII w. już znacznie rozwinięte było rzemiosło i rozwijało się dalej w XIX w. W 1845 r. działało we wsi 12 rzemieślników, a także rozwijało się tkactwo (22 warstwy). Dziesięciu handlarzy handlowało drewnem. Trzech kramarzy sprzedawało żywność.
Lokalny przemysł reprezentowany był w latach 1743-1924 dość skromnie. Rozwijało się młynarstwo, przemysł drzewny i olejarstwo. We wsi czynne były: jeden lub dwa młyny zbożowe, od jednego do 3 tartaków, młyn do mielenia kory dębowej, prasa olejowa, jeden lub dwa młyny olejowe oraz dwie potażarnie.
Zanim powstał przysiółek Kobylica już w poł. XVIII w. w dolinie potoku Kobylicy znajdowało się leśnictwo administrujące rewirem lasu należącym do klucza Stronie. Nie wykluczone, że leśnictwo to mogło być związane z nowożytnym, wspomnianym wyżej gospodarstwem leśnym koło Starego Gierałtowa. Przy znajdującej się w dolinie Kobylicy leśniczówce wykształcił się później przysiółek, m.in. z kmiecą zagrodą wyróżnioną w przewodnikach. W latach 1871-1908 na terenie przysiółka znajdowały się 2 domy zamieszkane przez 13-15 osób. Po roku 1945 przysiółek zanikł i pozostała tylko leśniczówka.
Po roku 1945 Stary Gierałtów został zasiedlony częściowo, a liczba ludności osiągnęła połowę stanu sprzed wojny. Mimo upadku lokalnego przemysłu wieś nie wyludniła się tak jak inne miejscowości p0ołożone wyżej w górach i liczba ludności ustabilizowała się na jednym poziomie. Sprzyjało temu zapewne korzystne położenie Starego Gierałtowa, zarówno jeśli chodzi o komunikację, bliskość ośrodka przemysłowego jakim jest Stronie Śląskie oraz stosunkowo dobre warunki uprawy. Rozwinęła się tez letniskowa funkcja wsi, dla której wykorzystano opuszczone domostwa. W 1978 r. funkcjonowały we wsi 74 gospodarstwa, a z pracy w rolnictwie utrzymywało się 27% ludności. Pozostali pracowali w Stroniu lub lasach. Ostatnio obserwuje się odchodzenie mieszkańców wsi od rolnictwa , w wyniku czego użytki rolne zarastają lasem. Dlatego też, ze względu na walory krajobrazowe okolic Starego Gierałtowa należałoby raczej rozwijać letniskową funkcję wsi.



